آشنایی با قطران زغال سنگ

تار یا قطران زغال سنگ یکی از مشتقات نفتی زغال سنگ است. این ماده کارایی یسیاری دارد که در این متن با مشخصات و کاربردهای این ماده ارزشمند آشنا خواهیم شد.

قطران زغال سنگ چیست؟

قطران زغال سنگ در جریان تولید کک که نوعی سوخت جامد است؛ به عنوان فراورده فرعی استخراج می‌شود. ماده اصلی تشکیل دهنده این محصول، کربن و گاز زغال سنگ است. تار ذغال سنگ، سیاه رنگ بوده و مانند قیر طبیعی یا همان گیلسونایت (gilsonite) بویی شبیه به نفتالین دراد و خاصیت چسبندگی دارد. به همین دلیل از قطران زغال سنگ، قیرهای قطرانی هم تولید می‌شود؛ این مواد در صنایع گوناگون از جمله راه‌سازی، تولید الکترود و خاکه قالبی زغالی و ساخت لعاب یا روکش لوله‌ها دارای کاربردهای بسیاری است. از نظر ظاهری، قطران زغال سنگ به صورت مایع بوده و در فرایند ساخت کربن از زغال سنگ و در دمای 900 تا 1200 درجه سانتی‌گراد ساخته می‌شود.

به ‌طور خلاصه وقتی زغال سنگ نارس و لیگنین یا چوب در دمای بالاتر از 700 درجه سانتی‌گراد قرار می‌گیرند، کربنیزه می‌شوند. نتیجه این فرآیند نیز استخراج اسیدهای تار، ناشی از واکنش نشان دادن ترکیبات فنولیک با سود سوزآور است. همچنین بخش اصلی تار، عناصر قلیایی روغن‌های تقطیر شده هستند. این عناصر قلیایی پس از حذف اسیدهای تار باقی می‌مانند. از جمله این عناصر قلیایی می‌توان به پیریدین اشاره کرد؛ یک نیتروژن مایع بی رنگ که بوی تندی دارد. این ماده ارزش دارویی دارد و در نهایت با استخراج پریدین و سایر مقطرها، آنچه باقی می‌ماند؛ ماده‌ای است که در صنایع آلومینیوم کاربرد دارد.

بیشتر بدانید : قیر قطران چیست و چه کاربردی دارد ؟

آشنایی با قطران زغال سنگ، قطران زغال سنگ چیست ؟ | قیر غرب نیکان

کاربرد قطران زغال سنگ در صنایع

جالب است بدانید که بسیاری از ترکیبات مورد استفاده در صنایع گوناگون از این ماده در ساخت خود بهره می‌برند. تولید مواد شیمیایی تصفیه شده مانند کرئوزوت و زغال سنگ تار، از جمله این کاربردها است. همچنین این ماده در صنایع پزشکی نیز کاربرد داشته و در تولید داروهای مرتبط با بیماری‌هایی از جمله اگزمای پوست، شوره سر، پسوریازیس و غیره هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همان‌طور که مشخص است، داروهای تهیه شده از قطران زغال سنگ در درمان‌های پوستی کاربرد دارند. روش اثر این داروها نیز بر قدرت تجزیه کنندگی قسمت شاخی پوست و کراتوپلاستیک است. این داروها می‌توانند هیپرپلازی پوست را که بر اثر اختلالات پرولیفراتیو ایجاد می‌شود، کاهش دهند. همچنین این داروها دارای اثرات ضد قارچی، ضدعفونی و ضد باکتری هستند.

مواد تشکیل دهنده قطران زغال سنگ

همانطور که قبلا گفتیم قطران زغال سنگ یکی از مشتقات ارزشمند است. مشتق شدن مواد گوناگون از زغال سنگ بر اساس شرایط دمایی، نوع آن‌ها و شرایط تجزیه زغال سنگ از نظر میزان فشار و دما، قابل بررسی است. به‌طور معمول انواع زغال سنگ‌ها در دمای 100 درجه سانتی‌گراد شروع به از دست دادن رطوبت می‌کنند و تا رسیدن به دمای 400 درجه سانتی‌گراد، فرایند تجزیه آن‌ها آغاز می‌شود. خروجی حاصل شده از تجزیه زغال سنگ، شامل مواد گازی و روغنی است که بخش عمده آن را نیز قطران زغال سنگ تشکیل می‌دهد.

به زبان ساده قطران زغال سنگ شامل مواد مختلفی، از جمله بنزین، گزیلن، تولوئن، نفتالین، فتاتترن و انتراسن است. برای جدا کردن این مواد از یکدیگر از روش تقطیر استفاده می‌شود و در صورتی که دمای محیط تقطیر به بیش از 900 درجه سانتی‌گراد برسد؛ از میزان مواد تشکیل دهنده قطران زغال سنگ، کاسته خواهد شد. در نهایت باید گفت در فرآیند پیرولیز زغال سنگ، حدود 70 درصد این ماده به کک و 5 درصد آن به قطران زغال سنگ تبدیل می‌شود.

سوالات پرتکرار درباره قطران زغال سنگ

قطران زغال سنگ چیست ؟

قطران زغال سنگ در جریان تولید کک که نوعی سوخت جامد است؛ به عنوان فراورده فرعی استخراج می‌شود. ماده اصلی تشکیل دهنده این محصول، کربن و گاز زغال سنگ است.

مواد تشکیل دهنده قطران زغال سنگ چیست ؟

اگر بخواهیم به زبان ساده بیان کنیم، قطران زغال سنگ شامل مواد مختلفی، از جمله بنزین، گزیلن، تولوئن، نفتالین، فتاتترن و انتراسن است.

4.5 2 votes
رتبه بندی
Subscribe
Notify of
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments